Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie

Historia Inżynierii Miejskiej w Krakowie

13.X.1847 - powstaje pierwsza linia kolejowa w Krakowie na trasie Kraków - Mysłowice
-----------------------------------------------------------------------------
22.XII.1857 - w czterech narożnikach Rynku Krakowskiego po raz pierwszy zapłonęły latarnie gazowe. W roku 1855 krakowski Magistrat zawarł umowę na budowę gazowni z Kontynentalnym Towarzystwem Gazowniczym z Dessau. Umowa, bardzo niekorzystna dla miasta, została rozwiązana w 1886 roku, kiedy to Gmina odkupiła gazownię od niemieckiego przedsiębiorcy, stając się pierwszym polskim miastem, które samodzielnie prowadziło gazownię. Początkowy zasięg oświetlenia gazowego był stosunkowo duży i obejmował Rynek wraz z dochodzącymi ulicami: Stradom, Wolnicę, ul. Lubicz do Dworca, ul. Wesołą do gmachu klinicznego.
-----------------------------------------------------------------------------
ok. 1867 r. - na krakowskie ulice wyjechały pierwsze omnibusy konne dając początek miejskiej komunikacji zbiorowej. Trasa wynosząca około 3 km, wiodła od Mostu Podgórskiego do Dworca kolejowego. Omnibusy nie cieszyły się zbyt dużym uznaniem krakowian. W wielu miastach do użytku wprowadzano wówczas tramwaj konny.
-----------------------------------------------------------------------------
31.X.1882 - utworzenie pierwszej linii wąskotorowego tramwaju konnego przez belgijskie towarzystwo Compagnie Generale des Chemins de Fer Secondaires. Na potrzeby taboru wybudowana zostaje przy ul. Św. Wawrzyńca pierwsza remiza tramwaju konnego oraz stajnie dla zwierząt i kuźnia. Remiza z latami rozbudowywana, przekształciła się w kompleks zajezdni i warsztatów, zachowując te same funkcje aż do roku 1992. Trasa pierwszej linii tramwaju konnego pokrywała się z linią omnibusową. Druga i ostatnia linia powstała dopiero osiem lat później /1. IX. 1896/ na trasie Rynek Główny - Park Krakowski. Tramwaj konny funkcjonował w Krakowie do roku 1900, kiedy to przewiózł ponad 1,5 miliona mieszkańców.
-----------------------------------------------------------------------------
ok. 1900 - Kraków liczy około 90 000 mieszkańców. Początki elektryfikacji Krakowa. W mieście istniało już kilka prywatnych elektrowni zasilających m. in. Grand Hotel przy ul. Sławkowskiej, Teatr im. J. Słowackiego, Bank Hipoteczny przy ul. Zacisze, Collegium Medicum przy ul. Grzegórzeckiej. Do napędu służyły maszyny parowe lub silniki gazowe. Dnia 27.IV. 1900 podjęto decyzję o budowie centralnej elektrowni.
-----------------------------------------------------------------------------
14.II.1901 - uruchomienie pierwszego wodociągu pompowego zasilającego miasto wodą gruntową z Bielan. Szeroko rozbudowywana inwestycja pozwoliła w roku 1908 na zaopatrzenie w wodę około 94% miasta.
-----------------------------------------------------------------------------
16.III.1901 - pierwszy elektryczny tramwaj wąskotorowy /900 mm/ rusza na dwóch dotychczas istniejących liniach tramwaju konnego. W październiku 1902 r. wprowadzono trzy następne linie. Łączna ilość taboru wynosiła wówczas 30 wagonów silnikowych, 14 doczepnych i nie uległa zmianie aż do roku 1913. Wagony zamówiono w Sanockiej Fabryce Wagonów, szyny w Hucie Witkowickiej, a oprzyrządowanie elektryczne wykonała wiedeńska firma Österreichische Siemens-Schuckert Werke. Sieć elektryczna zasilana była z własnej elektrowni.
Pierwsza zajezdnia tramwajów elektrycznych, ul. Św. Wawrzyńca około roku 1901.
-----------------------------------------------------------------------------
18.II. 1905 - uruchomienie pierwszej elektrowni miejskiej przy u. Św. Wawrzyńca 21. Zamontowane zostały dwa agregaty po 300 KM napędzane silnikami gazowymi. Produkcja energii w pierwszym roku wynosiła około 2500 KWh. Zapotrzebowanie na energię rosło bardzo szybko; w 1906 roku do sieci przyłączono 28 758 żarówek.
-----------------------------------------------------------------------------
1906 r. - utworzony zostaje pierwszy Zakład Oczyszczania Miasta wyposażony w konne wozy typu "Smok" do wywozu nieczystości.
-----------------------------------------------------------------------------
17.I.1913 - Zarząd Miasta Krakowa finansuje i oddaje do użytku pierwszą linię normalnotorową /1435 mm/ na trasie: ul. Zwierzyniecka - III Most na Wiśle / linia nr 6/. Na potrzeby nowego taboru wybudowano kolejno dwie wozownie przy ul. Św. Wawrzyńca oraz tory dojazdowe. Do wybuchu wojny w 1914 roku oddano dwie dalsze linie normalnotorowe, a tabor tramwajowy składał się z 27 wagonów /SN-1/ oraz 6 sztuk wagonów przyczepnych /PN-1/.
-----------------------------------------------------------------------------
1927 - Krakowska Miejska Kolej Elektryczna S.A. uruchamia pierwszą linię autobusową na trasie Barbakan - Prądnik Czerwony.
-----------------------------------------------------------------------------
1952 r. - likwidacja ostatniej w Krakowie linii wąskotorowej
-----------------------------------------------------------------------------